Thiết bị điện thông minh gia đình nên mua gì để nhà tiện hơn mỗi ngày?

Có những lúc việc trong nhà chẳng có gì lớn, nhưng lại đủ khiến một ngày thêm vài lần đi tới đi lui. Những chuyện như vậy trước đây thường được xử lý bằng cách quay lại kiểm tra. Bây giờ, một số thiết bị điện có thể đảm nhận phần việc này thay cho người dùng. Thiết bị điện thông minh gia đình không nhất thiết phải là một hệ thống đắt tiền với hàng chục món đồ. 

Thiết bị điện thông minh cho gia đình ngày càng hiện đại và công nghệ tiên tiến hơn có thể điều khiển từ xa (nguồn: Advanced Home Technologies)

Thiết bị điện thông minh gia đình hoạt động như thế nào?

Điểm khác của thiết bị điện thông thường nằm ở khả năng kết nối. Thay vì chỉ bật hoặc tắt trực tiếp trên thiết bị, một số sản phẩm thông minh cho phép nhận lệnh từ điện thoại, remote, giọng nói hoặc một hệ thống điều khiển khác. Tùy từng sản phẩm, người dùng còn có thể đặt giờ hoạt động hoặc kết hợp nhiều thiết bị thành một kịch bản.

Ví dụ, một chiếc ổ cắm thông minh có thể được đặt lịch tắt vào một thời điểm nhất định. Công tắc có thể điều khiển đèn từ xa. Cảm biến cửa lại làm nhiệm vụ phát hiện cửa đang mở và gửi thông báo khi có tình huống bất thường. Khi đứng riêng, mỗi thiết bị giải quyết một việc.

Khi được kết nối với nhau, chúng có thể trở thành một phần của hệ thống Smart Home. Các nhóm sản phẩm thường gặp hiện nay gồm công tắc, ổ cắm, đèn, cảm biến, camera, khóa cửa, thiết bị điều khiển điều hòa, motor rèm và bộ điều khiển trung tâm.

Những thiết bị điện thông minh gia đình đang được nhiều người lắp đặt và sử dụng (nguồn: Lumi)

Công tắc thông minh - món đồ dễ nhận thấy hiệu quả nhất

Nếu mới làm quen với nhà thông minh, công tắc là một trong những lựa chọn khá dễ bắt đầu. Thay công tắc thông thường bằng loại có kết nối thông minh, hệ thống đèn vẫn được sử dụng theo cách quen thuộc nhưng có thêm một số cách điều khiển khác. Chẳng hạn, có thể tắt đèn tầng trên bằng điện thoại thay vì phải đi lên.

Một số loại cho phép đặt lịch. Đèn ngoài ban công có thể tự bật vào buổi tối rồi tắt vào sáng hôm sau. Những khu vực như hành lang, cầu thang cũng có thể kết hợp với cảm biến để hạn chế việc phải bật đèn bằng tay.

Nếu thiết bị tương thích, việc điều khiển bằng giọng nói cũng có thể được sử dụng. Tuy nhiên, đây là nhóm sản phẩm cần xem kỹ hệ thống điện trước khi mua. Một số mẫu yêu cầu dây trung tính. Nhà cũ không phải lúc nào cũng có sẵn loại dây này tại hộp công tắc. Ngoài ra, kích thước đế âm và công suất tải cũng cần được đối chiếu với thông số của sản phẩm.

Công tắc thông minh được lắp tại vị trí phù hợp để hỗ trợ điều khiển hệ thống các thiết bị thông minh trong nhà.

Ổ cắm thông minh - giải pháp ít phải sửa nhà

Không phải căn nhà nào cũng thuận tiện để tháo toàn bộ công tắc âm tường. Với trường hợp này, ổ cắm thông minh thường dễ triển khai hơn. Thiết bị được cắm vào ổ điện có sẵn, sau đó thiết bị điện cần điều khiển được cắm tiếp vào ổ cắm thông minh. Đèn bàn, quạt, máy lọc không khí hoặc một số thiết bị gia dụng phù hợp có thể sử dụng theo cách này. Điểm tiện là gần như không phải can thiệp vào tường.

Tùy sản phẩm, ổ cắm còn có thể hẹn giờ hoặc theo dõi mức tiêu thụ điện. Tính năng đo điện năng khá hữu ích với những gia đình muốn biết một thiết bị đang dùng bao nhiêu điện thay vì chỉ nhìn vào tổng tiền điện cuối tháng. Dù vậy, ổ cắm thông minh không phải loại nào cũng chịu được tải lớn. Trước khi cắm thiết bị công suất cao, cần xem kỹ giới hạn tải được nhà sản xuất công bố.

Ổ cắm thông minh được kết nối với thiết bị điện thông thường, cho phép bật tắt từ xa theo nhu cầu sử dụng (nguồn: Sưu tầm)

Đèn thông minh dành cho những ai muốn thay đổi không gian

Công tắc thông minh chủ yếu giải quyết chuyện điều khiển. Đèn thông minh đi thêm một bước khi cho phép thay đổi cách ánh sáng xuất hiện trong phòng. Tùy mẫu, bóng đèn có thể điều chỉnh độ sáng, nhiệt độ màu hoặc màu sắc. Phòng khách có thể dùng ánh sáng rõ khi sinh hoạt, sau đó chuyển sang mức dịu hơn vào buổi tối.

Trong phòng ngủ, khả năng giảm độ sáng cũng khá thuận tiện trước giờ nghỉ. Nhưng không phải nhà nào cũng cần thay toàn bộ bóng đèn bằng loại thông minh. Nếu mục đích chỉ là bật tắt theo giờ, công tắc thông minh có thể đã đáp ứng được nhu cầu. Đèn thông minh phù hợp hơn khi gia đình thực sự muốn thay đổi ánh sáng theo từng thời điểm hoặc từng hoạt động.

Bóng đèn thông minh có thể được điều khiển bằng điện thoại giúp thay đổi ánh sáng trong nhà (nguồn: Enegan)

Cảm biến giúp thiết bị biết khi nào cần hoạt động

Một công tắc chỉ thực hiện lệnh khi có người điều khiển. Cảm biến lại cho hệ thống thêm một nguồn thông tin để phản ứng.

Có khá nhiều loại cảm biến được dùng trong nhà thông minh:

• Cảm biến chuyển động
• Cảm biến hiện diện
• Cảm biến cửa
• Cảm biến nhiệt độ, độ ẩm
• Cảm biến ánh sáng
• Cảm biến khói
• Cảm biến rò rỉ nước

Ví dụ, cảm biến chuyển động đặt ở hành lang có thể phát hiện người đi qua và kích hoạt đèn trong khoảng thời gian đã cài đặt. Cảm biến cửa lại có cách sử dụng khác. Khi cửa chính hoặc cửa sổ bị mở trong lúc gia đình đang đi vắng, hệ thống có thể gửi thông báo đến điện thoại nếu thiết bị và nền tảng hỗ trợ chức năng này.

Những cảm biến như rò rỉ nước hoặc khói cũng có giá trị ở chỗ chúng phát hiện vấn đề mà người trong nhà có thể không nhận ra ngay. Tùy loại, thiết bị có thể sử dụng Wi-Fi, Bluetooth, Zigbee, Thread hoặc giao thức kết nối khác.

Cảm biến khói và khí CO thông minh có thể phát hiện dấu hiệu bất thường và gửi cảnh báo đến điện thoại.

Có cần mua Hub nhà thông minh ngay không?

Câu trả lời là chưa chắc. Một số thiết bị Wi-Fi có thể kết nối trực tiếp với mạng gia đình và sử dụng ứng dụng riêng mà không cần bộ trung tâm. Nếu chỉ dùng một vài sản phẩm, cách này thường khá đơn giản.

Hub bắt đầu trở nên đáng cân nhắc khi số lượng thiết bị tăng lên hoặc hệ thống sử dụng nhiều cảm biến và thiết bị thuộc cùng một hệ sinh thái. Bộ điều khiển trung tâm có thể đóng vai trò kết nối các thiết bị và xử lý những kịch bản tự động hóa, tùy vào nền tảng.

Điều nên tránh là mua từng sản phẩm chỉ vì giá đang tốt rồi mới nghĩ đến chuyện kết nối. Một chiếc công tắc dùng ứng dụng này, camera dùng ứng dụng khác, cảm biến lại yêu cầu một hub riêng có thể khiến việc quản lý sau này khá rối. Trước khi mua nhiều thiết bị, nên kiểm tra chúng có hỗ trợ chung nền tảng hay không và có thể mở rộng về sau đến mức nào.

Bộ điều khiển trung tâm kết nối nhiều thiết bị trong nhà, từ đèn, camera đến hệ thống điều hòa, giúp việc quản lý trở nên thuận tiện hơn (nguồn: sshome)

Khóa cửa và camera nhóm thiết bị đáng cân nhắc cho an ninh

Với nhiều gia đình, Smart Home không chỉ xoay quanh đèn hay điều hòa. Khóa cửa thông minh có thể sử dụng vân tay, mã số, thẻ từ hoặc điện thoại tùy mẫu. Một số loại cho phép quản lý quyền truy cập, phù hợp với nhà có nhiều người sử dụng hoặc thường xuyên cần cấp quyền ra vào.

Camera lại giải quyết nhu cầu quan sát. Những vị trí như cửa chính, sân, cổng hoặc hành lang thường là nơi được lắp trước. Khi camera kết hợp với cảm biến cửa hoặc cảm biến chuyển động, hệ thống có thể cung cấp thêm thông tin về tình trạng của căn nhà.

Tuy nhiên, khả năng cảnh báo và cách lưu trữ dữ liệu phụ thuộc vào từng thiết bị, ứng dụng và gói dịch vụ đi kèm. Vì vậy, nếu mua camera thông minh, ngoài chất lượng hình ảnh cũng nên xem cách lưu dữ liệu, thời gian lưu trữ và phương thức truy cập.

Khóa cửa thông minh kết hợp bàn phím số, cảm biến vân tay hoặc ứng dụng điện thoại, giúp việc kiểm soát cửa ra vào thuận tiện hơn (nguồn: Elmens)

Nên mua thiết bị điện thông minh gia đình nào trước?

Nếu chưa có nhiều kinh nghiệm, cách đơn giản nhất là chọn theo vấn đề cần giải quyết thay vì chọn theo danh sách sản phẩm.

Chẳng hạn, nếu vấn đề lớn nhất là đèn ở cầu thang thường xuyên bị quên tắt, chưa cần mua camera hay motor rèm. Một công tắc kết hợp cảm biến có thể giải quyết đúng nhu cầu đó. Ngược lại, gia đình thường xuyên đi công tác sẽ có lý do rõ ràng hơn để ưu tiên camera, khóa cửa hoặc cảm biến.

Thiết bị thông minh nên mua giúp dễ theo dõi các khu vực trong nhà có thể điều khiển từ xa khi cần (nguồn: Sưu tầm)

Thiết bị thông minh có giúp giảm tiền điện?

Có khả năng, nhưng bản thân thiết bị không tự tạo ra khoản tiết kiệm. Phần quan trọng nằm ở cách thiết lập và thói quen sử dụng. Ví dụ, đèn hành lang chỉ bật khi có người sẽ tránh được việc chiếu sáng cả đêm. Ổ cắm có thể ngắt nguồn theo lịch đối với những thiết bị không cần hoạt động liên tục. Điều hòa cũng có thể được đưa vào lịch sử dụng nếu hệ thống hỗ trợ điều khiển phù hợp.

Ngược lại, nếu gia đình vẫn bật điều hòa nhiều giờ, sử dụng thiết bị điện liên tục hoặc đặt các kịch bản chưa hợp lý thì hóa đơn điện chưa chắc giảm. Một số thiết bị có khả năng đo điện năng sẽ giúp nhìn rõ hơn mức tiêu thụ của từng nhóm tải. Từ những con số đó, việc điều chỉnh cách sử dụng sẽ thực tế hơn so với chỉ đoán xem thiết bị nào đang tốn điện.

Thiết bị điện thông minh gia đình có tiết kiệm điện hay không phụ thuộc vào việc sử dụng.