Nhìn thấy một mảng tường loang nước mới bắt đầu xử lý thì thường đã muộn. Lớp sơn có thể được quét lại, nhưng nếu nguồn nước vẫn còn thì vài tháng sau hiện tượng cũ lại xuất hiện. Ở nhà phố, nước có thể đi vào từ nhiều hướng. Có trường hợp bắt đầu từ nền đất rồi lan lên chân tường. Có nhà lại bị nước mưa xuyên qua tường ngoài, còn khu vực gần nhà vệ sinh thì liên quan đến đường ống hoặc lớp chống thấm bên trong. Bởi vậy, xử lý thấm không nên bắt đầu bằng việc chọn một thùng sơn. Trước hết phải tìm được nước đi từ đâu, sau đó mới chọn cách ngăn nước phù hợp.

Cách chống thấm móng và tường nhà nên xác định nguyên nhân từ đầu.
Tường và móng bị thấm thường do đâu?
Quan sát vị trí vết ẩm có thể giúp khoanh vùng nguyên nhân ban đầu. Chân tường tầng trệt bị ẩm kéo dài, lớp sơn phồng lên hoặc bong thành từng mảng thường cần kiểm tra khu vực nền và cấu tạo chân tường. Nếu vết nước xuất hiện rõ hơn sau những trận mưa, nên xem lại mặt ngoài, vết nứt, khe tiếp giáp và các vị trí hứng nước. Trường hợp tường gần WC, khu vực bồn rửa hoặc hộp kỹ thuật bị ẩm thì đường ống cấp thoát nước cũng là nơi cần kiểm tra và tìm cách chống thấm móng và tường nhà phù hợp.
Có thể tham khảo bảng dưới đây:
|
Dấu hiệu nhìn thấy |
Khu vực nên kiểm tra trước |
|
Chân tường ẩm, sơn bong |
Nền, chân tường, lớp ngăn ẩm |
|
Tường ngoài loang rõ sau mưa |
Mặt ngoài, vết nứt, khe tiếp giáp |
|
Góc tường xuất hiện mốc |
Khe giao nhau, vị trí đọng nước, độ thông thoáng |
|
Tường gần nhà vệ sinh bị ẩm |
Đường ống và lớp chống thấm WC |
|
Tường tầng hầm rỉ nước |
Nước ngầm, mạch ngừng, áp lực nước |
|
Vết nứt có dấu hiệu thấm |
Khe nứt, vị trí tiếp giáp hoặc kết cấu liên quan |
Bảng này chỉ giúp định hướng kiểm tra cách chống thấm móng và tường nhà ban đầu. Một vị trí ẩm có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân cùng lúc, nhất là ở những căn nhà đã sử dụng lâu năm.

Xác định nguồn nước là bước đầu tiên khi xử lý hiện tượng thấm ở móng và tường nhà.
Cách chống thấm móng và tường nhà ngay từ khi xây
Nhà mới có lợi thế là có thể xử lý chống thấm ngay từ đầu. Khi đó, việc bảo vệ phần móng và các cấu kiện nằm dưới đất nên được đưa vào hồ sơ thiết kế cũng như biện pháp thi công. Điều này càng đáng lưu ý với khu đất có nền ẩm, mực nước ngầm cao hoặc công trình có tầng hầm.
Những vị trí móng nhà cần chống thấm
Không phải cứ phủ thêm nhiều lớp vật liệu là khả năng chống nước sẽ tốt hơn. Những vị trí thường cần được tính kỹ gồm:
- Bề mặt bê tông móng.
- Chỗ tiếp giáp giữa móng và tường.
- Mạch ngừng thi công.
- Cổ ống xuyên qua kết cấu.
- Khe tiếp giáp với công trình bên cạnh.
- Các khu vực dễ đọng nước.
Phần kết cấu tiếp xúc trực tiếp với đất ẩm. Nếu thiết kế đã xác định rõ những điểm này từ đầu, đội thi công sẽ dễ kiểm soát hơn thay vì chờ đến khi hoàn thiện mới tìm cách khắc phục.
Chống thấm chân tường đừng chỉ xử lý lớp sơn
Chân tường bị bong sơn là tình trạng khá phổ biến ở nhà phố. Cách xử lý nhìn thì đơn giản: cạo lớp sơn cũ, trét lại rồi phủ sơn chống thấm. Vấn đề là cách này chỉ có tác dụng khi nguyên nhân nằm ở lớp hoàn thiện. Nếu hơi ẩm vẫn đi từ nền lên thì lớp sơn mới cũng khó giữ được lâu. Với nhà mới, phần chân tường nên được tính đến từ cấu tạo nền, cao độ hoàn thiện và lớp ngăn ẩm. Các điểm giao giữa nền, tường và những khu vực có nguy cơ hút ẩm cần được xử lý trước khi lát nền hoặc sơn.
Nhà đã sử dụng lâu năm thì nên tìm nguồn nước trước. Sau khi xác định được nguyên nhân mới tiến hành bóc phần sơn, bột trét hoặc vữa đã hư hỏng. Bề mặt cần đủ sạch và ổn định trước khi thi công lớp vật liệu mới. Một điểm cần tránh là trét hoặc sơn phủ ngay trên nền tường đang ẩm nặng. Làm nhanh ở bước đầu nhưng về sau có thể phải bóc toàn bộ lớp hoàn thiện thêm một lần nữa.

Bề mặt tường cần được làm sạch và xử lý phần hư hỏng trước khi thi công chống thấm.
Cách chống thấm tường nhà mới xây
Tường mới xây thường dễ xử lý hơn tường đã thấm trong thời gian dài. Tuy vậy, không nên bỏ qua khâu kiểm tra bề mặt trong cách chống thấm móng và tường nhà. Sau khi xây và tô, cần xem kỹ những chỗ có vết nứt, lỗ rỗng, mạch tiếp giáp hoặc khu vực giữa các loại vật liệu khác nhau. Những điểm này nếu để nguyên rồi phủ vật liệu chống thấm bên ngoài có thể trở thành đường nước đi vào sau này.
Có thể triển khai theo trình tự:
Bước 1: Làm sạch bụi, vữa thừa và những phần bề mặt không chắc.
Bước 2: Xử lý vết nứt, lỗ rỗng và các vị trí tiếp giáp.
Bước 3: Chuẩn bị bề mặt theo yêu cầu của vật liệu sử dụng.
Bước 4: Thi công lớp chống thấm theo đúng hệ sản phẩm.
Bước 5: Chờ đủ thời gian giữa các lớp và thi công đủ số lớp theo hướng dẫn.
Bước 6: Kiểm tra lại bề mặt trước khi chuyển sang công đoạn hoàn thiện.
Điểm quan trọng nằm ở khâu chuẩn bị. Một lớp chống thấm tốt cũng khó phát huy hiệu quả nếu bên dưới còn bụi, vữa yếu hoặc những vết nứt chưa được xử lý.

Thi công chống thấm tường mới cần chú ý cả bề mặt nền và những vị trí tiếp giáp.
Cách chống thấm tường ngoài trời nên xử lý nứt trước
Tường ngoài phải chịu nắng, mưa và sự thay đổi nhiệt độ trong thời gian dài. Vì vậy, chỉ sơn phủ toàn bộ bề mặt chưa chắc đã giải quyết được tình trạng thấm. Nếu tường có vết nứt, nên xác định mức độ và nguyên nhân trước. Vết nứt trên lớp hoàn thiện có cách xử lý khác với vết nứt kéo dài qua nhiều lớp vật liệu hoặc xuất hiện lặp lại.
Những khu vực dễ phát sinh vấn đề gồm:
- Góc cửa sổ.
- Chân tường ngoài trời.
- Ban công.
- Chỗ nối giữa tường và cột.
- Vị trí mái tiếp giáp với tường.
- Khe giữa hai căn nhà.
- Khu vực có đường ống xuyên tường.
Một lớp sơn chống thấm không thể thay thế việc xử lý khe nứt. Nếu nước vẫn có đường đi vào phía sau lớp phủ, hiện tượng ẩm sẽ tiếp tục quay lại.

Tường ngoài trời cần kiểm tra các vết nứt và điểm tiếp giáp trước khi phủ vật liệu chống thấm.
Chống thấm tường cũ bị thấm nước như thế nào?
Với nhà cũ, việc đầu tiên không phải là mua sơn mới mà là xem phần tường hỏng đến từ đâu. Phần sơn bong, bột trét mục hoặc vữa yếu cần được loại bỏ ở khu vực bị ảnh hưởng. Sau đó kiểm tra cả mặt trong lẫn mặt ngoài để tìm hướng nước xâm nhập. Nếu nước đi từ ngoài vào, xử lý nguồn nước ở mặt ngoài thường sẽ hợp lý hơn việc chỉ chống thấm từ phía trong. Trường hợp mặt ngoài không thể tiếp cận, chẳng hạn tường nằm sát công trình bên cạnh, mới cần xem xét giải pháp chống thấm phía trong.
Chống thấm ngược có thể được sử dụng trong một số trường hợp nhưng không nên mặc định đây là phương án cho mọi bức tường bị thấm. Quan trọng nhất vẫn là xác định điều kiện thực tế của công trình trước khi chọn vật liệu và chọn cách chống thấm móng và tường nhà hiệu quả. Sau khi xử lý nguồn nước, bề mặt mới nên được phục hồi lại từng lớp. Làm đúng thứ tự sẽ hạn chế tình trạng vừa sơn xong đã tiếp tục phồng rộp.

Xử lý lớp tường cũ bị bong tróc trước khi thi công hệ chống thấm mới.
Những vật liệu chống thấm móng và tường thường gặp
Trên thị trường có nhiều nhóm vật liệu chống thấm phù hợp. Mỗi loại có phạm vi sử dụng riêng nên không nên chọn chỉ dựa vào tên sản phẩm hoặc lời giới thiệu “chống thấm tốt”.
|
Nhóm vật liệu |
Khu vực thường sử dụng |
|
Chống thấm gốc xi măng |
Bề mặt bê tông, tường và các nền khoáng |
|
Xi măng-polymer |
Tường, sàn, nhà vệ sinh và khu vực thường xuyên ẩm |
|
Màng chống thấm |
Những khu vực cần tạo lớp ngăn nước liên tục |
|
Vật liệu chống thấm dạng quét |
Tường, bê tông và các chi tiết có hình dạng phức tạp |
|
Vật liệu trám khe |
Khe nứt, khe tiếp giáp và vị trí cần bịt kín |
|
Phụ gia chống thấm |
Vữa hoặc bê tông khi được chỉ định trong hệ vật liệu |
Với phần móng hoặc kết cấu nằm dưới đất, điều kiện sử dụng có ảnh hưởng lớn đến lựa chọn vật liệu. Mực nước ngầm, mức độ tiếp xúc với nước và cấu tạo của công trình đều cần được xem xét. Do đó, không nên có tâm lý chọn một loại vật liệu rồi áp dụng cho toàn bộ căn nhà. Tường ngoài, chân tường, nhà vệ sinh và phần móng có thể cần những giải pháp khác nhau.

Hệ thống thoát nước quanh công trình góp phần hạn chế nước tích tụ và giảm nguy cơ thấm vào phần móng.
Cách chống thấm móng và tường nhà cần chú ý những vị trí nào?
Trong thực tế thi công, một số điểm nhỏ lại dễ trở thành đường nước vào nhà. Đó có thể là cổ ống, góc chân tường, mạch ngừng hoặc chỗ hai loại vật liệu gặp nhau.
Trước khi hoàn thiện, nên kiểm tra lại:
- Chân tường và vị trí tiếp giáp nền.
- Các góc giao giữa tường và sàn.
- Cổ ống cấp thoát nước.
- Khe tiếp giáp giữa hai công trình.
- Khu vực mái và tường ngoài.
- Ban công, sân thượng.
- Nhà vệ sinh.
- Các vị trí xuyên sàn hoặc xuyên tường.
Không cần đợi đến khi xuất hiện vết loang mới kiểm tra. Những vị trí này nên được nghiệm thu ngay trong quá trình thi công, lúc còn có thể sửa mà chưa phải tháo dỡ nhiều lớp hoàn thiện.