Kinh nghiệm thực tế giúp nhà mát hơn vào buổi chiều - Giải pháp chống nóng cho nhà hướng Tây

Nhà hướng Tây thường chỉ bắt đầu “lộ khuyết điểm” khi buổi chiều xuống. Khoảng sau 2 giờ, nắng rọi thẳng vào mặt tiền, sân trước nóng lên thấy rõ. Đứng gần cửa kính cũng có cảm giác hầm hơn bình thường. Có những căn nhà đến tối mở cửa vẫn thấy tường và nền trong phòng còn giữ hơi nóng. Điều này không hẳn do điều hòa làm việc chưa đủ công suất. Nắng đã đi vào nhà từ trước đó qua tường, mái, kính và những bề mặt tiếp xúc trực tiếp với ánh sáng.

Lam ngang kết hợp cây xanh tạo khoảng đệm phía trước, hạn chế nắng chiếu trực tiếp vào mặt tiền và cửa kính (nguồn: Happynest).

Buổi chiều, phần nào của nhà hướng Tây dễ bị nóng nhất?

Không phải toàn bộ căn nhà đều chịu nhiệt giống nhau. Mảng tường quay về phía Tây thường nhận nắng trực tiếp trong nhiều giờ. Bề mặt càng lớn, lượng nhiệt tích lại càng đáng kể. Khi trời bắt đầu tối, nhiệt từ lớp tường vẫn tiếp tục truyền vào căn phòng phía sau nên cảm giác nóng không biến mất ngay.

Cửa kính lại là một câu chuyện khác. Nếu có một ô kính lớn ở mặt tiền mà phía trước không có mái hoặc lam che, nắng có thể xuyên qua và làm khu vực bên trong nóng lên khá nhanh. Mái cũng thường bị bỏ quên. Với nhà có phòng ở ngay dưới sân thượng, phần mái bê tông phải chịu nắng cả buổi có thể trở thành nguồn nhiệt lớn.

Đó là lý do tầng trên cùng đôi khi nóng hơn hẳn những tầng bên dưới. Nhìn vào hiện trạng này sẽ thấy chống nóng không chỉ là chuyện mua một loại sơn hay dán một lớp phim lên cửa. Mỗi vị trí cần một cách xử lý riêng.

Những mảng tường và cửa ở phía Tây thường chịu nắng trực tiếp trong thời gian dài vào buổi chiều (nguồn: Vietnamarchi).

Mặt tiền có nắng chiếu thẳng, hãy nghĩ đến mái che và lam trước

Nắng đã chạm vào kính hoặc tường rồi mới tìm cách giảm nhiệt thì thường sẽ mất thêm một bước. Nếu chặn được ánh nắng từ phía ngoài, công trình sẽ đỡ phải hấp thụ lượng nhiệt đó ngay từ đầu. Nhà phố có khá nhiều cách để tạo lớp chắn này. Phần mái đưa ra trước cửa, ô văng, ban công hoặc một hệ lam đều có thể được tính trong thiết kế.

Không có một kiểu lam nào phù hợp cho mọi mặt tiền. Mặt Tây nhận nắng xiên vào cuối ngày thường cần chú ý đến hướng của các thanh lam. Lam đứng có thể phù hợp trong một số trường hợp, trong khi lam ngang lại hợp với những vị trí khác. Khoảng sân trước nhà cũng đừng bỏ phí. Nếu có đủ diện tích, một giàn cây hoặc mái che nhẹ đặt cách mặt tiền một khoảng sẽ tạo ra vùng đệm giữa ngoài trời và cửa nhà.

Điều cần tránh là biến mặt tiền thành một bức tường kín mít. Che nắng nhưng vẫn phải để lại đường cho ánh sáng và không khí đi qua. Nhà có bóng mát mà bên trong bí bách thì cũng chưa phải một giải pháp trọn vẹn.

Tấm chắn nắng đặt phía ngoài tạo thêm một lớp bảo vệ cho cửa và tường thay vì để nắng chiếu trực tiếp vào nhà (nguồn: Kênh 14).

Tường phía Tây nóng đến tối: xử lý từ kết cấu sẽ khác với xử lý bề mặt

Một mẹo đơn giản để kiểm tra là sờ thử mặt tường vào cuối buổi chiều. Nếu bên ngoài còn nóng rõ rệt và căn phòng phía sau cũng oi, phần tường đó đang góp phần giữ nhiệt cho nhà. Với nhà chưa xây, việc tính toán từ kết cấu sẽ thuận lợi hơn nhiều. Tường hai lớp là một hướng thường được lựa chọn khi cần tạo thêm khoảng đệm giữa bên ngoài và không gian ở. Vật liệu cách nhiệt cũng có thể được bố trí trong cấu tạo này theo thiết kế.

Nhà đã hoàn thiện thì không dễ thay đổi tường. Đập ra làm lại vừa tốn công vừa ảnh hưởng đến sinh hoạt. Khi ấy, một lớp che bên ngoài hoặc phương án bổ sung cách nhiệt phù hợp sẽ thực tế hơn. Màu sơn sáng cũng có lợi nhất định trong việc giảm hấp thụ bức xạ so với những màu quá tối. Tuy nhiên, đây chỉ là một phần nhỏ của câu chuyện. Một bức tường dày và nóng trong nhiều giờ không thể trở thành tường cách nhiệt chỉ nhờ đổi màu sơn.

Tường hai lớp tạo một khoảng đệm giữa các lớp vật liệu, từ đó hạn chế truyền nhiệt trực tiếp vào không gian ở (nguồn: Tròn Decor).

Sơn chống nóng có đáng làm khi nhà đã hoàn thiện?

Đây là phương án được nhiều gia đình nghĩ đến khi chưa muốn sửa lại mặt tiền. Lớp sơn nằm bên ngoài có tác dụng hỗ trợ phản xạ hoặc giảm hấp thụ bức xạ tùy từng sản phẩm. Hiệu quả không giống nhau ở mọi căn nhà, nên việc chọn sơn chỉ dựa vào tên gọi “chống nóng” là chưa đủ.

Trước khi thi công, nền tường cần được kiểm tra. Chỗ nào bong tróc, nứt hoặc có dấu hiệu ẩm thì phải xử lý trước. Nếu bỏ qua bước này, lớp sơn mới rất khó giữ được độ bền như mong muốn. Ngoài ra, nên xem kỹ hướng dẫn sử dụng, số lớp cần phủ và thông số của sản phẩm. Mặt tường hướng Tây chịu nắng nhiều sẽ có yêu cầu khác với một bức tường nằm trong bóng râm phần lớn thời gian.

Nếu mảng tường Tây rộng và thường xuyên nóng ran, sơn có thể đi cùng lam, mái che hoặc lớp chắn phía ngoài. Khi đó, mỗi giải pháp đảm nhận một phần công việc thay vì trông chờ vào riêng lớp sơn.

Mặt tiền sử dụng gạch thông gió tạo một lớp chắn phía ngoài, đồng thời vẫn giữ được khoảng hở để ánh sáng và không khí đi qua (nguồn: Cem Decor)

Cửa kính lớn ở mặt Tây nên xử lý thế nào?

Có thể nhận biết khá dễ: khu vực gần cửa kính thường nóng lên trước những vị trí khác. Nhà đang sử dụng chưa muốn thay cửa có thể bắt đầu bằng phim cách nhiệt. Rèm cửa cũng hữu ích, nhất là những phòng ngủ hoặc phòng sinh hoạt có cửa kính rộng. Nhưng nếu có điều kiện cải tạo mặt tiền, lớp chắn ở phía ngoài vẫn nên được cân nhắc. Khi mái che hoặc lam cản ánh nắng trước cửa, kính không phải hứng trực tiếp toàn bộ bức xạ mặt trời.

Đối với nhà xây mới, việc lựa chọn kính ngay từ đầu sẽ có nhiều dư địa hơn. Kính Low-E, kính hộp và những dòng kính có khả năng kiểm soát năng lượng mặt trời đều có những đặc tính khác nhau. Đừng chỉ nhìn vào một con số được in trên quảng cáo. Khả năng truyền sáng, truyền nhiệt, loại khung và kích thước ô cửa đều liên quan đến hiệu quả thực tế. Một loại kính tốt nhưng dùng không đúng vị trí chưa chắc mang lại kết quả như mong đợi.

Phim cách nhiệt kết hợp rèm có thể hạn chế lượng nhiệt và ánh nắng đi trực tiếp qua cửa kính (nguồn: Sưu tầm).

Cây xanh trước nhà có thể trở thành một lớp chắn tự nhiên

Không gian xanh trước mặt tiền không chỉ để trang trí. Một giàn cây leo nằm trước bức tường hướng Tây sẽ tạo bóng lên khu vực phía sau. Vào những giờ nắng gắt, phần tường được che sẽ bớt phải tiếp xúc trực tiếp với ánh sáng mặt trời. Hoa giấy, sử quân tử hay thiên lý là những loại thường được sử dụng cho giàn leo ở nhà phố. Tuy nhiên, cách trồng cũng quan trọng không kém loại cây.

Nên có khung đỡ riêng thay vì để dây leo bám tùy ý lên tường. Khoảng cách này giúp việc cắt tỉa dễ hơn, đồng thời thuận tiện kiểm tra bề mặt tường khi cần. Nhà có sân trước rộng còn có thể bố trí cây tán rộng ở vị trí phù hợp. Bóng cây phủ xuống sân không giải quyết toàn bộ vấn đề nhiệt, nhưng có thể làm khu vực trước nhà dễ chịu hơn vào những giờ nắng mạnh.

Sử dụng gạch thông gió tạo một lớp chắn giữ được khoảng hở để ánh sáng và cây xanh trước nhà giúp thông thoáng khí (nguồn: Sưu tầm)

Tầng trên cùng nóng hơn hẳn? Đừng bỏ qua sân thượng

Có một tình huống khá phổ biến: cửa kính đã có rèm, mặt tiền cũng được che nhưng phòng ngủ trên cùng vẫn nóng. Lúc này nên kiểm tra phần mái. Mái bê tông hấp thụ nhiệt trong nhiều giờ. Nếu bên dưới là phòng ở, lượng nhiệt giữ lại trên mái sẽ tiếp tục ảnh hưởng đến không gian bên dưới sau khi nắng đã tắt. Tùy cấu tạo hiện tại, có thể xem xét thêm lớp cách nhiệt, vật liệu hoàn thiện phù hợp hoặc tạo bóng cho sân thượng.

Một mái che nhẹ cũng là lựa chọn được nhiều gia đình sử dụng khi không muốn can thiệp trực tiếp vào lớp mái hiện hữu. Mái xanh nghe khá hấp dẫn nhưng không nên làm chỉ vì thấy đẹp trên hình. Trước khi thực hiện cần tính đến tải trọng, chống thấm, thoát nước và việc chăm sóc về sau. Nếu căn phòng ngay dưới mái luôn là nơi nóng nhất, xử lý phần này có khi đem lại thay đổi rõ hơn so với việc mua thêm thiết bị làm mát.

Cây xanh kết hợp hệ che nắng có thể tạo thêm một lớp đệm trước mặt tiền, giảm mức độ tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng (nguồn: thisisscolossal.com)

Nên chống nóng phần nào trước?

Không phải căn nhà nào cũng cần áp dụng cùng một danh sách giải pháp. Cách hợp lý hơn là tìm vị trí gây nóng rõ nhất rồi xử lý từ đó.

Cách làm này tránh tình trạng chỗ nào cũng sửa nhưng kết quả lại không rõ ràng. Chẳng hạn, nếu hơi nóng tập trung quanh một mảng cửa kính thì xử lý cửa sẽ hợp lý hơn việc thay toàn bộ sơn mặt tiền. Ngược lại, một bức tường phía Tây nóng từ chiều đến tối cần được xem xét ở chính phần kết cấu và lớp che bên ngoài.